Ngày 14/6/2026, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành Quyết định số 2778/QĐ-BKHCN về Danh mục tiêu chuẩn quốc gia, tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn khu vực, tiêu chuẩn nước ngoài về sản phẩm công nghệ chiến lược và Hướng dẫn khung định hướng áp dụng tiêu chuẩn, tiêu chí lựa chọn nội dung xây dựng TCVN phục vụ phát triển sản phẩm công nghệ chiến lược.
Theo Quyết định, Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành Danh mục gồm 3.030 tiêu chuẩn, trong đó có 1.150 tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) và 1.880 tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn khu vực, tiêu chuẩn nước ngoài. Đây là hệ thống tiêu chuẩn có quy mô lớn, bao phủ 30 nhóm sản phẩm công nghệ chiến lược thuộc nhiều lĩnh vực trọng điểm của nền kinh tế.
Trong đó, nhóm các sản phẩm công nghệ chiến lược đã có thị trường và có khả năng tạo tác động lớn đến phát triển kinh tế gồm 22 lĩnh vực với tổng số 1.632 tiêu chuẩn. Nổi bật là các lĩnh vực như mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt, trợ lý ảo và trí tuệ nhân tạo chuyên ngành; AI camera xử lý tại biên; nền tảng điện toán đám mây; hạ tầng mạng chuỗi khối và hệ thống truy xuất nguồn gốc; thiết bị và hệ thống mạng di động 5G/5G-Advanced; giải pháp bảo mật và an ninh mạng cho hạ tầng quan trọng và cơ sở dữ liệu quốc gia; robot di động tự hành và robot công nghiệp...
Đối với nhóm sản phẩm công nghệ tạo động lực tăng trưởng mới, công nghệ nền tảng cho tương lai và công nghệ bảo đảm tự chủ trong lĩnh vực an ninh, quốc phòng, Danh mục gồm 1.398 tiêu chuẩn. Các lĩnh vực được ưu tiên gồm chip chuyên dụng; truyền thông lượng tử, tính toán lượng tử và cảm biến lượng tử; công nghệ biển sâu và năng lượng ngoài khơi; lò phản ứng hạt nhân mô-đun nhỏ; vệ tinh và chùm vệ tinh quỹ đạo thấp quan sát Trái đất; nền tảng công nghiệp, phương tiện, thiết bị và hệ thống tích hợp đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị...
Cùng với Danh mục tiêu chuẩn, Quyết định cũng ban hành Hướng dẫn khung định hướng áp dụng tiêu chuẩn và tiêu chí lựa chọn nội dung xây dựng TCVN phục vụ phát triển sản phẩm công nghệ chiến lược. Đây là cơ sở để các cơ quan quản lý, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và các tổ chức liên quan tham khảo, lựa chọn và áp dụng phù hợp trong quá trình nghiên cứu, phát triển, sản xuất và thương mại hóa sản phẩm công nghệ chiến lược.
Một điểm đáng chú ý là Quyết định khuyến khích các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp áp dụng trực tiếp các tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn khu vực và tiêu chuẩn nước ngoài có trong Danh mục theo quy định của pháp luật về tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật. Điều này góp phần rút ngắn thời gian tiếp cận công nghệ tiên tiến, tăng cường khả năng hội nhập quốc tế và nâng cao năng lực cạnh tranh của các sản phẩm công nghệ Việt Nam.
Theo Quyết định, Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia được giao chủ trì phối hợp với các bộ, ngành, cơ quan, tổ chức liên quan định kỳ rà soát, cập nhật Danh mục và Hướng dẫn khung; tham mưu sửa đổi, bổ sung khi cần thiết để đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội.
Việc ban hành Danh mục 3.030 tiêu chuẩn không chỉ tạo nền tảng kỹ thuật cho quá trình nghiên cứu, phát triển và làm chủ các công nghệ chiến lược, mà còn góp phần thúc đẩy hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, hỗ trợ doanh nghiệp công nghệ Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, từng bước hiện thực hóa mục tiêu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.
Nguyễn Thủy – Trung tâm Công nghệ số
